Сэтгэж чадахгүй бол дуурайж бас болно

Сэтгэж чадахгүй бол дуурайж бас болно

 

Тал дугуйны үлгэр ба тарчлаах түлш

Дээхэн үеийн хошин жүжигт "Сумын төвөөс аймаг орсон нярав залуу аймгийн   сэлбэгийн агуулахаас тал дугуй авах дээрээ тулдаг. Уг нь сумын Засаг дарга 6 ширхэг дугуй олгож өгнө үү гэсэн албан бичгийг аймагт залуугаар дайж  явуулдаг. Гэтэл сэлбэг хариуцсан дарга нь 4 дугуй өгөхийг л зөвшөөрдөг. Ерөнхий нягтлан нь 2, түүний дараагийн дарга нь 1 дугуй олго гээд цохдог. Эцэст нь сэлбэгийн нярав өгөхдөө  тал дугуй болгож бөөн асуудал үүсэхэд залуу "Та тал дугуйтай машин үзсэн үү” гэснээр  нярав эмэгтэй учрыг ойлгож арай гэж ганц дугуй аваад сумандаа ирдэг.

Үүнийг өгүүлэхийн учир нь энэ жүжигт улсын эд хөрөнгийг ариг гамтай хайрлан хамгаалж байна.

Харин өнөөдөр эсрэгээрээ улсын хөрөнгийг үрэн таран хийж, хольж, сольж гувчуулж, гударч байна. Сайжруулсан шахмал түлш иргэдийн зууханд тэсрэх бөмбөгнөөс  ч аюултайгаар орж байна. Тэсрэх бөмбөг бол нүд цавчихын зуурт л... хурдан, түргэн...

Харин сайжрууласн шахмал түлш  ухаан санаа, бие организмыг нь аажмаар хордуулж  амьгалыг нь боогдуулж,  зовоон тарчлааж байна...

Утаа бууруулах эхлэл ба орон сууцны ипотекийн зээл

Уг нь утааг бууруулах талаар  дорвитой ажил зохиож байсан нь өдгөө бидний  мөрөөдөөд ч олж авч чадахгүй байгаа орон сууцны ипотекийн  зээл. Тухайн үеийн парламентад овоо сэтгэдэг толгойтой, тархины түгжрэлгүй нөхдүүд байсан бололтой юм. Тэд Лондонгийн түүхийг хальт ярьж утаанаас салах арга бол “Орон сууцжуулах” гэсэн ганцхан шийдэлд хүрч байв.

Харин дараагийн сонгуулиар ипотекийн зээлийн хувийг  тогтоож  5 хувь гэж хэрэлдэж, маргалдаж сүүлдээ бас нэгэн парламент дамнуулахдаа 8 хувь болгосон. Дараа нь  “Утаанаас салах арга”-аа таг  мартсан уу,  ярих  сонирхолгүй болсон уу, орон сууцны ипотекийн зээл нь бизнес болон хувирсан. Уутаа ч улам ихэссэн. Хоёр, гурван  парламент дамнасан орон сууцны ипотекийн зээлийг 2013 оноос Ерөнхий сайд асан Н.Алтанхуягийн Засгийн газар олгож эхэлсэн. Энэ нь сайшаалтай ч  нөгөө талаар бас л учир дутагдалтай ажиллаж Багануурын нүүрсээр Улаанбаатарчуудыг бараг л дарсан гэхэд болно. Энэ үед Улаанбаатарын агаарын бохирдлын төвшний үндсэн хэмжүүр болох тоосонцор, хүнд метал гэр хороололд Монгол Улсын стандартаас 10 дахин, ДЭМБ-ын стандартаас 30 дахин илүү гэсэн судалгаа гарё байсан нь гашуун үнэн.

Утааг түлшээр шийдсэн улс орон нэгээхэн ч байдаггүйг үе үеийн парламентад суугсад сонсоогүй мэдээгүй баймааргүй юм. Ингээд бодохоор улстөрчдөд хийх хүсэл алга гэж ойлгогдогддог.

Утаанд шувууд юм харахгүй хана мөргөн үхэж байсан түүх бий

Лондонгийн жишээг хүн төрөлхтөн мэднэ. Тус хотын агаарын бохирдол 1930-аад оны эхээр эхэлж 20 жилийн дараа гэхэд хүмүүс гэртээ нас барж, нас барагсдын 70 орчим хувь нь хүүхэд, хөгшид, жирэмсэн эмэгтэйчүүд байсан гэдэг.

Ард иргэд нь хотын захиргаанд удаа дараа гомдол гаргаж жагсаал цуглаан  зохион байгуулсан ч Засгийн газраас нь арга хэмжээ авахгүй байсааар 30 орчим жилийн дараа буюу 1952 оноос дорвиотой арга хэмжээ авч  1956 он гэхэд утаанаас бүрэн ангижирч чадсан  нь түүхэнд тэмдэглэгдэн үлджээ.

Лондонгийн утаа  аюулын харанга дэлдэж байх тэр үед  шувууд хүртэл юм харж чадахгүй байшингийн хана мөргөн үхэж, хүмүүс 40 см-ээс цаашихыг харахгүй тийм хэмжээнд хүргэж байж Лондончууд сэрсэн байдаг юм.

Ингэхдээ Лондонгийн эрх баригчид хатуу түлшний хэрэглээг бууруулж, цахилгаан болон хийн түлшний хэрэглээг дэмжиж, томоохон үйлдвэрүүдийг хотоос  гаргаж, "Агаарын хяналтын бүсүүд"-ийг олноор бий болгож, зөвхөн угаасан нүүрс, цахилгаан болон байгалийн хий хэрэглэж агаарын бохирдлыг сааруулснаар утааг  арилгаж чадсан түүхтэй.

Мөн айл өрхүүд  байгалийн хий буюу газаар  ажилладаг  халаагуур, плитка хэрэглэж, үүнийг Засгийн газар нь 100 хувь дэмжиж цахилгааны төлбөрөөс  хөнгөлж  өгч байж.

Шат дараатай үр дүнтэй эдгээр арга хэмжээний  төгсгөлд байгалийн хий ашигладаг машинуудыг татвараас чөлөөлж авто машинаас ялгардаг хорт утааг бууруулж,  үйлдвэржилт  даган суурьшигчдаас улсад төлөх татварын хэмжээг  багасгаснаар  хүн амын төвлөрөлтөө ч сааруулсан байдаг.

Дургүйд  хүчгүй гэдэг үнэн

Яагаад бид энэ мэтээр хийж чадахгүй байна вэ. Дургүйд хүчгүй гэгчээр  хүсэхгүй байна гэж ойлгож байна. Арт түмний төлөөлөл болон сонгогдчихоод яагаад ард түмнийхээ төлөө хөдлөхгүй, сэтгэхгүй, сэрэхгүй байна вэ.

Өнөөдөр та нар тансаг машин хөлөглөсөн 5,6 өрөөтэй хаусанд амьдарч,  утаа, униар саармагжуулагч, ус шүүгч гээд орчин цагийн тансаг болгоныг хэрэглэдэг байж болно. Таны юм таньтайгаа дуусна. Харин таны удам  судар үлдэнэ. Тэд таныг  хараан зүхэх болно.

Оюуны потециаль чинь хүрэхгүй, сэтгэхгүй байж болно. Тэгвэл сайхан дуурайж бас болноо доо.

Азийн цагаан дагина гэгдэж байсан Улаанбаатар

Erennews.mn

Хуваалцах:

Сэтгэгдэл

reload, if the code cannot be seen