"Алтыг нь аваад авдрыг нь хаяж болохгүй” Ерөнхий сайд Оюу толгойн гэрээний шударга бус байдлыг шүүмжиллээ
Ерөнхий сайд Гомбожавын Занданшатар, Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Гонгорын Дамдинням, Эрдэнэс Монгол нэгдлийн гүйцэтгэх захирал Баярсайханы Даваадалай нар Rio Tinto компанийн Зэсийн группийн удирдлагуудтай уулзаж, Оюу толгой төслийн санхүүжилт, өгөөжийн асуудлаар байр сууриа илэрхийллээ.
Уулзалтын үеэр Ерөнхий сайд “Алтыг нь аваад авдрыг нь хаяж болохгүй” хэмээн онцолж, төслийн санхүүжилт болон менежментийн зарим нөхцөл Монгол Улсад шударга бус байгаа гэж мэдэгдэв.
Ерөнхий сайдын гаргасан гол шүүмжлэлүүд
Менежментийн төлбөр өндөр
Анх 40 хувь гэж яригдаж байсан менежментийн зардал одоо 30 хувь болж буурсан ч Монголын талд хэт өндөр хэвээр байна гэж үзэж байна.
Зээлийн хүү өндөр
Төслийн санхүүжилтийн зээлийн хүү нь олон улсын банк, санхүүгийн байгууллагуудаас Монголд санал болгодог хүүгээс хоёр дахин өндөр байгаа талаар шүүмжилжээ.
Ногдол ашиггүй, өр нэмэгдэж байна
Монгол Улс төслийн 34 хувийг эзэмшдэг боловч өндөр хүүтэй зээлийн механизмын улмаас 20–30 жил ногдол ашиг авахгүй, харин өр нэмэгдсээр байна гэж Засгийн газар үзэж байна.
Роялтигийн хэмжээ бага
Оюу толгой уурхай нь Монголын төрийн өмчит Эрдэнэт үйлдвэр-тэй харьцуулахад ойролцоогоор 4 дахин бага ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр (АМНАТ) төлж байна гэж Ерөнхий сайд онцлов.
Засгийн газрын анхааруулга, Ерөнхий сайд Г.Занданшатар:
“Нэг тал нь зээлийн хүүгийн зөрүүнээс ашиг хүртээд, нөгөө талд нь ногдол ашиг өгөхгүй байна. Энэ нь тэнцвэргүй, шударга бус байдал үүсгэж байна. Монголын ард түмэн, парламент үүнд дургүйцэж байна.”
Мөн ажлын түвшинд бодит үр дүн гарахгүй бол Ontre Resources болон холбогдох орд газруудын асуудлаар Монголын тал шинэ шийдвэр гаргах эрсдэлтэй гэдгийг сануулжээ.
Сөрөг байр суурь
Харин Монгол Улсын Ерөнхий сайд асан Чимэдийн Сайханбилэг телевизийн ярилцлагадаа:
• Оюу толгойн төслийн өгөөжийн дийлэнх Монголд ногдоно гэсэн заалт нь
зөвхөн далд уурхайн бүтээн байгуулалтын төлөвлөгөөнд байсан
• Харин Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнэ-ийн Засгийн газар уг төлөвлөгөөг хүчингүй болгосон тул энэ заалтыг шинээр албажуулах шаардлагатай гэж мэдэгджээ.
Баримт
• Оюу толгой нь дэлхийн томоохон зэс, алтны ордуудын нэг
• Монгол Улс: 34% эзэмшил
• Хөрөнгө оруулагч тал: 66% (ихэнхийг Rio Tinto хянадаг)
• Нийт хөрөнгө оруулалт: 14 тэрбум ам.доллароос давсан
• Далд уурхай бүрэн хүчин чадалдаа хүрвэл жилд 500 мянга орчим тонн зэс үйлдвэрлэх боломжтой
Засгийн газар “төслийн өгөөжийн дийлэнх Монголын ард түмэнд ногдох ёстой” гэсэн байр суурийг дахин илэрхийлж, гэрээний нөхцөлийг харилцан ашигтай, илүү тэнцвэртэй болгох шаардлага тавьж буйгаа мэдэгдлээ.
