Харбины гэрээ ба Монголын экспортын ирээдүй

“Харбины гэрээ” их яригдаж байна. Зарим нь шүүмжилж, зарим нь дэмжиж байгаа.

Гэхдээ стратегийн ийм хэмжээний гэрээг зөвхөн нэг өнцгөөс харах боломжгүй.

Юуны өмнө энэ гэрээний хамгийн том давуу тал бол төмөр замын холболт.

Гашуунсухайт–Ганцмодын төмөр зам холбогдсоноор Монгол Улс нүүрсээ илүү хямд, хурдан, тасралтгүй экспортлох боломжтой болно.

Одоогийн байдлаар тээврийн зардал бол манай хамгийн том сул тал. Зам сайжрах нь шууд утгаараа өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлнэ.

Хоёрдугаарт, урт хугацааны худалдааны гэрээ нь тогтвортой орлого бий болгодог.

Нүүрсний үнэ зах зээл дээр хэлбэлздэг. Өндөр үед ашигтай ч, унах үед экспорт огцом буурдаг. Харин урт хугацааны гэрээ нь эрсдэлийг багасгаж, тогтмол борлуулалтын суурь бий болгоно.

Гуравдугаарт, энэ гэрээ зөвхөн нүүрс биш — эдийн засгийн бүтэц-тэй холбоотой.

Төмөр зам холбогдвол:

• Экспортын хэмжээ өснө
• Логистик сайжирна
• Бусад ашигт малтмалын экспортод ч боломж нээгдэнэ
• Хилийн боомтын ачаалал буурна

Мөн урт хугацаанд Монгол Улс том худалдан авагчтай стратегийн түвшний хамтын ажиллагаатай болно.

Мэдээж, үнийн асуудал дээр маргаан бий. Ил тод байдал, хяналт зайлшгүй хэрэгтэй.

Гэхдээ зөв хэрэгжүүлж чадвал энэ гэрээ нь Монголын экспортын шинэ шат руу гаргах боломжтой төсөл гэж харагдаж байна.

Эцэст нь хэлэхэд —
Асуудал нь “дэмжих эсэх” биш.

Харин энэ гэрээг Монгол Улсад хамгийн ашигтай нөхцөлөөр, ил тод, хяналттай хэрэгжүүлэх нь чухал.

Стратегийн том төслүүдийг айдсаар биш, тооцоотойгоор шийдэх хэрэгтэй.